{"id":1,"date":"2026-01-17T13:13:55","date_gmt":"2026-01-17T10:13:55","guid":{"rendered":"https:\/\/uramimarlik.com\/?p=1"},"modified":"2026-01-23T14:44:12","modified_gmt":"2026-01-23T11:44:12","slug":"merhaba-dunya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uramimarlik.com\/?p=1","title":{"rendered":"Antikiteden \u00d6\u011frenmek: Elauissa Sebaste Nekropol\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2018Nedir bu Akdeniz? Bin bir \u015feyin hepsi birden. Bir manzara de\u011fil, say\u0131s\u0131z manzaralar. Bir deniz de\u011fil, birbirini izleyen bir\u00e7ok deniz. Bir uygarl\u0131k de\u011fil, birbiri \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok uygarl\u0131k\u2019 *<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Elaiussa<\/em>, Yunanca <em>\u2018elaion\u2019<\/em> yani zeytin kelimesinden geliyor; <em>\u2018zeytinlik, zeytinlikler \u00fclkesi\u2019<\/em> anlam\u0131nda. Kent, M\u00d6. 2. Y\u00fczy\u0131lda kuruluyor ve bulunan en eski sikkelerde <em>\u2018ba\u011f\u0131ms\u0131z ve kutsal\u2019 <\/em>bir kent vurgusu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Strabon Geographias\u0131\u2019nda&nbsp; Augustus\u2019un bu kentin y\u00f6netimini Kapadokya kral\u0131 Arkhelaos\u2019a verdi\u011finden bahseder. <em>\u2018Sayg\u0131de\u011fer, y\u00fcce, onurlu\u2019<\/em> anlam\u0131ndaki <em>Sebaste<\/em> ismi Roma \u0130mparatoru Augustus\u2019a ithafen M\u00d6. 25\u2019de verilmi\u015f. Arkhelaos burada kendine g\u00f6rkemli bir saray yapt\u0131rm\u0131\u015f, tiyatro, hamam, yeni liman d\u00fczenlemeleri gibi kente an\u0131tsal yap\u0131lar kazand\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Kent, Da\u011fl\u0131k Kilikya\u2019n\u0131n bat\u0131 ucunda, bug\u00fcnk\u00fc Aya\u015f mahallesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, bir k\u0131stak \u00fczerinde kuruluyor. Co\u011frafi konumu, topografyan\u0131n nimeti olan iki korunakl\u0131 do\u011fal koya sahip olmas\u0131 ve adeta g\u00fcn\u00fcm\u00fcz end\u00fcstri kentlerine antik bir referans olu\u015fturan \u00fcretim yap\u0131s\u0131yla Akdeniz\u2019in \u00f6nemli liman kentleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Kent ekonomisi \u00f6zellikle zeytinya\u011f\u0131 ve \u015farap \u00fcretimi \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca bu \u00fcr\u00fcnlerin uzak pazarlara ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00fcretilen dayan\u0131kl\u0131 amforalar zamanla Elauissa Sebaste\u2019nin bir seramik \u00fcretim merkezi haline gelmesine de neden olmu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sene Elauissa Sebaste kaz\u0131lar\u0131n\u0131n 30. y\u0131l\u0131 \u015ferefine d\u00fczenlenen programda yo\u011fun temizlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lan nekropol alan\u0131n\u0131 kaz\u0131 ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Asena K\u0131z\u0131larslan ile gezme \u015fans\u0131 yakalad\u0131m. Kent surlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, yerle\u015fim alan\u0131n\u0131n kuzeydo\u011fusundan ba\u015flayan nekropol, topografya ile uyum i\u00e7inde bat\u0131ya do\u011fru devam ederek Korykos nekropol\u00fc ile birle\u015fiyor. Nekropole ula\u015fan ve nekropol i\u00e7inde devam eden aks\u0131n topografya ile uyumu; an\u0131t mezarlar, mezar odalar\u0131, lahit mezarlar ve direkt ana kayan\u0131n oyulmas\u0131 ile olu\u015fturulan mezarlarla ili\u015fkisi yolun antik d\u00f6nemden beri kullan\u0131lan ula\u015f\u0131m aks\u0131 oldu\u011fu fikrini peki\u015ftiriyor. Mezar tipolojilerindeki farklar kentin sosyo-ekonomik tabakala\u015fmas\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131 olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ster tekil ister birden fazla birimin birle\u015fmesiyle olu\u015fmu\u015f daha b\u00fcy\u00fck k\u00fctleler halinde olsun mezar odalar\u0131 \u00f6nlerindeki yar\u0131 a\u00e7\u0131k sunak alanlar\u0131, manzaraya y\u00f6nelimleri ile Akdeniz mimarisinin mek\u00e2n kurgusu ve manzara ili\u015fkisini yans\u0131t\u0131yor. Nekropol, d\u0131\u015far\u0131dan malzeme getirilmeden, \u00fczerinde bulundu\u011fu ana kayan\u0131n bir ta\u015f oca\u011f\u0131 gibi kullan\u0131lmas\u0131yla \u015fekillendirilmi\u015f; ham malzeme emekle i\u015flenerek duvar \u00f6rg\u00fcs\u00fc i\u00e7in ta\u015f bloklara, s\u00fcslemeli lahitlere veya sadece oyularak alt tabakadakiler i\u00e7in g\u00f6m\u00fc alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>An\u0131t mezar odalar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131lar\u0131nda ve moloz ta\u015f kullan\u0131larak in\u015fa edilen mezar odalar\u0131n\u0131n duvarlar\u0131nda sapasa\u011flam duran, tu\u011fla k\u0131r\u0131klar\u0131 ve kire\u00e7 harc\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile elde edilen s\u0131va tabakalar\u0131 <em>(opus signinum)<\/em> g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yap\u0131lar\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z malzemeleri ve teknikleri sorgulat\u0131r nitelikte. Binlerce y\u0131l \u00f6nce \u00e7at\u0131 kaplamas\u0131 olarak uygulanm\u0131\u015f bu tabakalar yap\u0131y\u0131 hala suyun y\u0131prat\u0131c\u0131 etkilerinden koruyor. Bunun yan\u0131nda y\u00fczeyde olu\u015fturdu\u011fu dokunun dramatik esteti\u011fi de cabas\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>Mezarlarla hemhal olmu\u015f zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131, b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc endemik bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve Akdeniz\u2019in mavi sular\u0131 bir araya gelerek, antik \u00e7a\u011f\u0131n mek\u00e2n kurmadaki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ve insan\u0131n bu \u00f6zg\u00fcn ortam\u0131 deneyimleyi\u015fini daha da etkileyici hale getiriyor. Her \u015fey o kadar yerine \u00f6zg\u00fc ve oral\u0131 ki insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0131rmalayan, ke\u015fke burada \u015funu yapmasalard\u0131 dedirten tek bir nokta bile bulmak olduk\u00e7a zor.<\/p>\n\n\n\n<p>Nekropol gezisinden kafamda t\u00fcrl\u00fc sorularla d\u00f6n\u00fcyorum: Mezar alanlar\u0131nda bile bu denli nitelikli mek\u00e2n kurgular\u0131n\u0131n, malzeme kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bu nadide co\u011frafyada biz nerede hata yapt\u0131k da bu g\u00fczelim kenti iklimi, topografyay\u0131, binlerce y\u0131ld\u0131r birikmi\u015f yap\u0131 yapma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc hi\u00e7e sayan beton bloklara heba ettik?<\/p>\n\n\n\n<p>18 Ekim 2025, Ankara<\/p>\n\n\n\n<p>*<em> Fernand Brudel, Akdeniz:Tarih, Mekan,\u0130nsanlar ve Miras (\u0130stanbul: Metis Yay\u0131nlar\u0131)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018Nedir bu Akdeniz? Bin bir \u015feyin hepsi birden. Bir manzara de\u011fil, say\u0131s\u0131z manzaralar. Bir deniz de\u011fil, birbirini izleyen bir\u00e7ok deniz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3226,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"featured_image_src":"https:\/\/uramimarlik.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nekropol-600x400.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/uramimarlik.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nekropol-600x600.jpg","author_info":{"display_name":"semaugurlu85@gmail.com","author_link":"https:\/\/uramimarlik.com\/?author=1"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3239,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/3239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uramimarlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}